Co pokazuje animacja
Przy myciu keg stoi dnem do góry, żeby medium myjące mogło spłynąć — animacja obraca go przy przełączaniu. Medium myjące wypływa z końca rurki, uderza w misę dna i rozchodzi się stamtąd jako fontanna po ścianach wewnętrznych. Przy nalewaniu keg stoi pionowo, a piwo idzie tą samą rurką w odwrotnym kierunku. Oba procesy zależą od tego samego wymiaru — i przy tym samym odchyleniu zawodzą w przeciwny sposób.
Cień mycia
Powierzchnie, do których medium myjące nie dochodzi albo dochodzi w niewystarczającym stopniu, nazywa się w branży cieniem mycia. Powstają nie tylko na ścianie kega, ale i na samej rurce fittingu — wszędzie tam, gdzie strumień nie dociera albo ma zbyt mało energii, by oderwać osad. W animacji są zaznaczone jako przerywany pas wzdłuż danego konturu.
Obie błędne długości tworzą cienie mycia, tylko z przeciwnych powodów: przy zbyt długiej rurce, bo szczelina do misy dna jest zbyt wąska, żeby strumień się rozłożył; przy zbyt krótkiej, bo strumień rozpada się na długiej drodze i opada fontanną w środku.
Dlaczego to kosztuje pieniądze
W normalnym przypadku po nalewaniu zostaje tylko kałuża w misie dna. Jeśli rurka fittingu jest za krótka, w kegu zostaje wyraźnie więcej piwa — i to w każdym pojedynczym opakowaniu. To strata bezpośrednia dla browaru i dla prowadzącego lokal, a przy tym jedna z najczęstszych przyczyn reklamacji składanych w browarze przez gastronomię.
Przy zbyt długiej rurce fittingu piwo często nie leci wcale — albo leci sama piana. Przy misie dna panują wtedy bardzo różne prędkości przepływu i piwo pieni się, zamiast płynąć spokojnie.
Odstęp od dna
Odstęp od dna — prześwit między końcem rurki a misą dna — jest ustalony dla każdego systemu zaworowego, i to nie dowolnie. Dobiera się go tak, żeby występujące skoki zaworu były w ogóle możliwe, a mycie, napełnianie i opróżnianie przebiegały prawidłowo.
| System zaworowy | Odstęp od dna |
|---|---|
| System A i G — płaski, trójkątny | 9 mm |
| System M — kombi | 15 mm |
| System S — koszowy | 14 mm |
| System D — draft/Sankey | 14 mm |
| System U — Guinness | 14 mm |
Dlaczego odstęp od dna jest większy, niż się wydaje
Przy myciu i napełnianiu zawór otwiera się szerzej niż przy nalewaniu. W fittingu koszowym to około 4 do 6 mm na drodze CO₂ i 6,5 do 8 mm na drodze piwa — wobec odpowiednio 3 i 4 mm w normalnym położeniu nalewania. Te 14 mm odstępu od dna to więc nie odstęp bezpieczeństwa wzięty z powietrza, lecz miejsce, którego potrzebuje większy skok przy myciu.
Dlaczego 9 mm i 14 mm leżą tak daleko od siebie
Drugi powód tkwi w konstrukcji. W fittingu płaskim i w fittingu typu G rurka fittingu zostaje na swoim miejscu — głowica do kega oraz głowica myjąca i napełniająca tylko otwierają zawór, sama rurka się nie rusza. Dlatego dziewięć milimetrów tam wystarcza.
W fittingu koszowym, w Sankeyu, w fittingu kombi i w fittingu Guinness konstrukcja wymusza coś innego: przy podłączeniu cała rurka fittingu wsuwa się kilka milimetrów głębiej do kega. Ta droga musi u dołu pozostać wolna, inaczej rurka oprze się o dno — stąd 14 albo 15 mm.
Wynika z tego również, że podawane dla fittingów typu A i G wartości od 9 do 12 mm nie mogą być drogą rurki fittingu w dół. Chodzi o udostępniony przekrój otwarcia, a nie o ruch rurki.