Najpierw pułapka z datami
W materiałach handlowych często można dziś spotkać sformułowania typu „obowiązuje od sierpnia 2026”. To prawda, a jednak wprowadza w błąd. Rozporządzenie jest stosowane od 12.08.2026, ale zawarte w nim obowiązki dotyczące kegów wchodzą w życie dopiero w późniejszych terminach. Ktoś, kto twierdzi, że kegi muszą spełniać jakiekolwiek wymogi już od 2026 roku, jest w błędzie i łatwo to sprawdzić.
- 11.02.2025Wejście w życieRozporządzenie (UE) 2025/40 wchodzi w życie, jednak na tym etapie nie nakłada jeszcze bezpośrednich obowiązków.
- 12.08.2026Rozpoczęcie stosowaniaRozporządzenie zaczyna obowiązywać. Tego samego dnia w Niemczech wchodzi w życie ustawa wykonawcza do przepisów o opakowaniach (Verpackungsrecht-Durchführungsgesetz), a dotychczasowa ustawa (Verpackungsgesetz) traci moc dzień wcześniej.
- 12.08.2026Termin Komisji na wydanie dwóch aktów wykonawczychZgodnie z art. 12 ust. 6 i 7: dotyczą one zharmonizowanego znakowania oraz informacji o materiale. Akt, o którym mowa w ust. 6, uruchamia jednocześnie obowiązek stosowania kodów QR.
- 12.02.2027Wytyczne dotyczące celów dla napojówZgodnie z art. 29 ust. 8 Komisja publikuje wytyczne określające, które produkty podlegają celom ponownego użycia w segmencie napojów. Kwestia piwa beczkowego wciąż pozostaje tu otwarta.
- 12.08.2028Ogólne zasady znakowania opakowańWchodzi w życie art. 12 ust. 1, przy czym zastosowanie ma tu klauzula przesunięcia terminu.
- 12.02.2029Kod QR na opakowaniach wielokrotnego użytkuWymóg z art. 12 ust. 2 – termin ten upływa w podanej dacie albo 30 miesięcy po wejściu w życie odpowiedniego aktu wykonawczego, w zależności od tego, która z tych dat wypada później.
- 01.01.2030Obowiązki ponownego użycia opakowań transportowychWchodzą w życie wymogi z art. 29 ust. 1–3. Jest to kluczowa data graniczna w kontekście kegów.
- 01.01.2040Docelowy poziom 70 procentArt. 29 ust. 1 akapit 2 formułuje jedynie klauzulę należytej staranności (podmioty „dążą do” osiągnięcia tego poziomu), a nie sztywny wymóg. Nie należy zatem przedstawiać tego poziomu jako wiążącego.
Artykuł 29: keg jest wprost wymieniony w tekście przepisu
Wyliczenie objętych przepisami form opakowań jest niezwykle precyzyjne i nie pozostawia pola do interpretacji:
„Od dnia 1 stycznia 2030 r. podmioty gospodarcze stosujące opakowania transportowe lub opakowania handlowe wykorzystywane do transportu produktów […] na terytorium Unii, w formie palet, składanych pojemników z tworzywa sztucznego, pudeł, tac, skrzyń z tworzywa sztucznego, dużych pojemników do przewozu luzem, wiaderek, bębnów i kanistrów wszelkich rozmiarów i z wszelkich materiałów […], zapewniają, aby co najmniej 40 % takich opakowań było opakowaniami wielokrotnego użytku w ramach systemu ponownego użycia.”
rozporządzenie (UE) 2025/40, art. 29 ust. 1 akapit 1Cztery wyjątki przewidziane w ustępie 4 nie mają zastosowania do kegów piwnych: nie są one towarami niebezpiecznymi w rozumieniu dyrektywy 2008/68/WE, nie stanowią urządzeń wielkogabarytowych ani wykonań specjalnych, nie są formatem elastycznym ani pudłem z tektury. Kegi ze stali nierdzewnej podlegają więc tej regulacji.
Te 40 procent to wcale nie najważniejsza część
Ktoś, kto przeczyta tylko ustęp 1, dojdzie do wniosku, że kluczowy jest poziom 40 procent. Dla niemieckiego przemysłu browarniczego to jednak przypadek marginalny. Dwa kolejne ustępy regulują bowiem odstępstwa – i to w górę.
Ustęp 2 dotyczy transportu między zakładami tego samego przedsiębiorstwa oraz do przedsiębiorstw powiązanych i partnerskich. Takie opakowania od 1 stycznia 2030 r. muszą być opakowaniami zdatnymi do ponownego użycia w ramach systemu ponownego użycia.
Ustęp 3 dotyczy dostawy do innego podmiotu gospodarczego w obrębie tego samego państwa członkowskiego. Tutaj zasada jest taka sama: od 1 stycznia 2030 r. muszą to być opakowania zdatne do ponownego użycia w ramach systemu ponownego użycia.
rozporządzenie (UE) 2025/40, art. 29 ust. 2 i 3, oddane co do treściDostawy z browaru do gastronomii w tym samym kraju to nie kwestia procentów, lecz obowiązek.Ustęp 3 nie wprowadza żadnych progów procentowych. Wymaga wprost, aby takie opakowania były opakowaniami zdatnymi do ponownego użycia – i to funkcjonującymi w ramach systemu ponownego użycia.
Pytanie brzmi więc inaczej. To, że keg ze swej natury nadaje się do wielokrotnego użycia, jest oczywiste. Jednak udowodnienie, że krąży on w ramach formalnego systemu ponownego użycia, już takie oczywiste nie jest. Artykuł 3 pkt 31 definiuje ten system jako rozwiązania organizacyjne, techniczne lub finansowe umożliwiające ponowne użycie. Przepis wyraźnie włącza w to systemy kaucyjne z obowiązkiem zwrotu, które gwarantują, że opakowania są zbierane w celu ich ponownego wykorzystania.
Presja regulacyjna nie jest więc skierowana na sam keg jako produkt. Koncentruje się ona na procesie zwrotu oraz na jego odpowiednim dokumentowaniu.
Artykuł 12: kod QR musi umożliwiać obliczanie liczby obiegów
Druga norma jest kluczowa dla każdego, kto planuje wdrożenie systemów identyfikacji kegów. Znajduje się ona w artykule 12 ustęp 2 i zaskakująco precyzyjnie określa wymogi, jakie musi spełniać cyfrowy nośnik danych:
„Dalsze informacje na temat możliwości ponownego użycia w tym dostępności lokalnego, krajowego lub ogólnounijnego systemu ponownego użycia oraz informacje na temat punktów zbiórki, udostępnia się za pomocą kodu QR lub innego rodzaju znormalizowanego, otwartego, cyfrowego nośnika danych ułatwiającego śledzenie opakowania oraz obliczanie liczby podróży i rotacji lub oszacowanie średniej, jeżeli takie obliczanie nie jest wykonalne.”
rozporządzenie (UE) 2025/40, art. 12 ust. 2- Znormalizowany i otwartyWewnętrzna, zamknięta logika numeracji nie spełnia tych wymogów. Każdy, kto dzisiaj buduje bazę danych dla kegów, powinien od samego początku postawić na otwarty schemat – standard GS1 Digital Link łączący identyfikator GTIN z numerem seryjnym jest tutaj rozwiązaniem najbardziej oczywistym.
- Śledzenie opakowańWymaga to unikalnej identyfikacji na poziomie pojedynczej sztuki, czyli pojedynczego kega. Zwykłe znakowanie partii produkcyjnej lub typu opakowania jest w tym przypadku niewystarczające.
- Obliczanie liczby obiegówTo dokładnie ten wskaźnik, którego dotychczas nie prowadzi niemal żaden zakład. Co prawda rozporządzenie dopuszcza szacowanie średniej wartości, jeśli dokładne obliczenie nie jest wykonalne, jednak podmioty, które faktycznie te obiegi liczą, są prawnie i biznesowo zabezpieczone.
Kto jest adresatem przepisów – a kto nim nie jest
Ustęp 2 został sformułowany w stronie biernej: opakowania wprowadzane do obrotu muszą być oznakowane. Adresatem tego wymogu jest więc podmiot wprowadzający opakowanie do obrotu, a nie zakład zajmujący się jego regeneracją. Podmiot świadczący wyłącznie usługi regeneracji formalnie nie podlega temu obowiązkowi.
W praktyce jednak proces regeneracji to jedyny moment, w którym keg i tak jest otwierany, dokładnie sprawdzany i na nowo opisywany. Można zatem na tej bazie zbudować usługę. Dla zakładów regeneracyjnych jest to szansa rynkowa, a nie obowiązek prawny – i te dwie kwestie należy od siebie wyraźnie odróżnić.
Załącznik VI część B: pierwsza europejska specyfikacja wymagań dotyczących regeneracji kegów
Logiczna struktura przepisów domyka się przez trzy powiązane ze sobą odesłania. Artykuł 29 wymaga, aby opakowania były zdatne do ponownego użycia w ramach systemu ponownego użycia. Systemy te muszą spełniać wymagania określone w załączniku VI. Z kolei artykuł 3 pkt 32 definiuje odnawianie – w praktyce branżowej regenerację – jako „każdą z czynności wymienionych w załączniku VI część B niezbędną do przywrócenia opakowania wielokrotnego użytku do funkcjonalnego stanu w celu jego ponownego użycia”.
Załącznik VI część B wymienia dokładnie sześć takich czynności. Każdy, kto choć raz był na hali regeneracji kegów, bez trudu je rozpozna.
| Załącznik VI część B | Brzmienie przepisu, oficjalna wersja polska | Co się za tym kryje w zakładzie |
|---|---|---|
| a) | „przeprowadzenie oceny stanu opakowania” | Kontrola przy przyjęciu: wgniecenia, mufa, obrzeże do sztaplowania, spoiny, osadzenie fittingu, próba węchowa |
| b) | „usunięcie uszkodzonych lub niezdatnych do ponownego użycia części składowych opakowania” | Wymontowanie fittingu, odrzucenie uszczelek, sprężyn i rurki fittingu |
| c) | „przekazanie usuniętych części składowych opakowania w celu ich poddania odpowiedniemu procesowi odzysku” | Rozdzielna zbiórka stali nierdzewnej, elastomerów i tworzywa sztucznego |
| d) | „czyszczenie i mycie opakowania zgodnie z wymaganymi warunkami higienicznymi” | Mycie zewnętrzne, mycie wewnętrzne ługiem i kwasem, ultradźwięki do rurki fittingu i części fittingu |
| e) | „naprawa opakowania” | Usuwanie wgnieceń, prostowanie pierścieni, spawanie, ponowne osadzenie fittingu i dokręcenie zadanym momentem |
| f) | „zbadanie i ocena funkcjonalności opakowania” | Kontrola szczelności i próba ciśnieniowa na napełnionym kegu, odbiór końcowy, znakowanie |
Zdanie wprowadzające do części B wymaga poza tym, aby proces odnawiania nie zagrażał zdrowiu ani bezpieczeństwu osób je wykonujących i był prowadzony „zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami prawa dotyczącymi materiałów przeznaczonych do kontaktu z wrażliwą zawartością, odpadów i emisji przemysłowych”. To odesłanie włącza prawo o kontakcie z żywnością do zakresu zgodności z PPWR – a wraz z nim pytanie o monitorowanie pozostałości środków myjących.
Wymogu z punktu f) – „zbadanie i ocena funkcjonalności opakowania” – nie da się rzetelnie realizować bez dokumentacji prowadzonej osobno dla każdego kega. Załącznik VI część B jest tym samym bezpośrednio powiązany z artykułem 12: bez unikalnej identyfikacji pojedynczej sztuki nie da się ani przypisać wyniku badania, ani obliczyć liczby jej obiegów. Obie te normy idealnie się zazębiają, mimo że znajdują się w całkiem różnych miejscach rozporządzenia.
Niemcy: nowa ustawa i dotychczasowy stan prawny w sprawie kaucji
Niemiecka ustawa o opakowaniach (Verpackungsgesetz) to już historia. Jej miejsce zajęła nowa ustawa wykonawcza – Verpackungsrecht-Durchführungsgesetz (VerpackDG), ogłoszona jako artykuł 1 ustawy o dostosowaniu prawa opakowaniowego oraz innych obszarów prawnych do rozporządzenia (UE) 2025/40 (BGBl. 2026 I Nr. 207 z 17.07.2026). Warto zapamiętać dwie daty, których nie należy ze sobą mylić: dotychczasowa ustawa (VerpackG) utraciła moc 11.08.2026, a nowe przepisy (VerpackDG) weszły w życie dzień później, czyli 12.08.2026.
Sformułowanie to nie odpowiada rzeczywistemu stanowi prawnemu. Ustawowy obowiązek kaucyjny dotyczył i dotyczy wyłącznie opakowań napojów jednorazowych – dawniej regulował to § 31 VerpackG, a dziś odpowiada za to § 46 VerpackDG. Wielorazowy keg nigdy nie był objęty tym obowiązkiem, nie potrzebuje więc żadnego wyłączenia ani zwolnienia. Co więcej, nawet gdyby hipotetycznie potraktować go jako opakowanie jednorazowe, to ze swoją pojemnością 20, 30 czy 50 litrów i tak plasowałby się daleko powyżej ustawowej górnej granicy, która wynosi trzy litry.
Stosowana powszechnie w branży kaucja za kegi ma charakter wyłącznie umowny. Stanowi ona instrument zabezpieczenia wynajmującego, a nie opłatę wynikającą z ustawowego przymusu – z tego powodu jej wysokość, warunki utraty oraz sposób rozliczania można kształtować zupełnie swobodnie.
Dla systemu zwrotów oznacza to kluczową swobodę działania. Nie istnieje tu żadna państwowa izba rozliczeniowa ani odgórnie narzucona wysokość kaucji. Jednocześnie artykuł 3 pkt 31 PPWR po raz pierwszy tworzy oparcie w prawie europejskim do tego, aby prywatny system kaucyjny dla kegów ustanowić jako formalny system ponownego użycia, dla którego załącznik VI stanowi ramę jakościową.
Co ustawodawca pozostawia jeszcze otwarte
- Piwo beczkowe a cele dla segmentu napojówArtykuł 29 ustęp 6 zobowiązuje dystrybutorów końcowych, aby od 2030 roku co najmniej 10 procent napojów wydawanych konsumentom było udostępnianych w opakowaniach wielokrotnego użytku. Wyłączenia przewidziane w ustępie 7 nie obejmują piwa. To, czy i w jaki sposób piwo beczkowe będzie można zaliczyć do tego limitu, mają ostatecznie wyjaśnić wytyczne Komisji Europejskiej, których publikację zaplanowano do 12.02.2027. Do tego czasu kwestia ta pozostaje otwarta i nie powinna być jeszcze wykorzystywana jako argument sprzedażowy.
- Data 12.02.2029 jest terminem ruchomymTermin ten będzie obowiązywał tylko wtedy, gdy akt wykonawczy, o którym mowa w artykule 12 ustęp 6, zostanie wydany w terminie. Jeśli Komisja Europejska się spóźni, obowiązek wdrożenia kodów QR przesunie się w czasie o dokładnie taki sam okres. Każdy, kto już dzisiaj planuje inwestycje powiązane z tym terminem, powinien uwzględnić to ryzyko w swoich kalkulacjach.
- § 46 VerpackDG w pełnym brzmieniuTo, czy nowa ustawa przejęła bez zmian systematykę wyłączeń z dawnego § 31 ustęp 4, wymaga jeszcze weryfikacji na opublikowanym tekście przepisu. Wniosek o niestosowaniu tych przepisów do opakowań wielokrotnego użytku wynika z tytułu nowego przepisu i z jego systematyki, nie ze sprawdzonego brzmienia ustępu.
Uwaga dotycząca źródeł
Cytowane tutaj dosłownie fragmenty zostały zweryfikowane na podstawie oficjalnego pełnego tekstu rozporządzenia: Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, dostęp przez EUR-Lex (CELEX 32025R0040) w dniu 30 października 2026 r. W każdym przypadku cytowana jest oficjalna wersja w języku tej strony. Pominięcia oznaczono […].
W przypadku pisma procesowego, przetargu lub umowy treść należy jednak sprawdzić bezpośrednio w Dzienniku Urzędowym, ponieważ wersje bywają prostowane. Link znajduje się poniżej.
Niniejszy materiał nie stanowi porady prawnej. Przedstawia stan na wrzesień 2026 roku.
Newsletter
Nowe artykuły fachowe, gdy tylko będą gotowe
Mniej więcej raz w miesiącu: nowe artykuły, nowe kalkulatory, zmiany w normach i prawie opakowaniowym – oraz oferty z naszego programu.